Kto i kiedy pomaga? Role specjalistów od zdrowia psychicznego.

Rozmowy o zdrowiu psychicznym nabierają coraz większego znaczenia w dyskursie publicznym, jak i w codziennych decyzjach podejmowanych przez osoby szukające profesjonalnego wsparcia. Rosnąca świadomość społeczna sprzyja otwartym rozmowom dotyczącym psychiki, ale jednocześnie ujawnia powszechne nieporozumienia dotyczące kompetencji poszczególnych zawodów. Rola psychologa i psychoterapeuty jest podobna, ale pełni odmienne funkcje w wsparciu psychologicznym. Zrozumienie ról specjalistów może sprzyjać w szybszym znalezieniu odpowiedniej formy pomocy dla siebie.

Skorzystanie z profesjonalnej pomocy psychologicznej jest odpowiedzią na wynikającą potrzebę różnego rodzaju wsparcia - nie trzeba mieć chorób związanych ze sferą psychiczną, aby udać się na konsultacje. Człowiek w ciągu życia przechodzi przez zadania rozwojowe, które prawidłowo rozwiązane, wzbogacają osobę o nową wiedzę i umiejętności. Poradzenie sobie z zadaniami rozwojowymi jest sprawą indywidualną i zależy m.in. od osobistych zasobów. Jeśli uda się przejść dany etap prawidłowo, będzie łatwiej przy poradzeniu sobie z kolejnymi wyzwaniami. Zdarza się, że sytuacja, którą doświadcza człowiek w danym momencie, przerasta aktualne zasoby i zaczyna stawać się trudnością. W takim momencie pomocą może okazać się konsultacja z psychologiem. Zadaniem psychologa jest oferowanie wsparcia psychologicznego, przeważnie krótkoterminowego dla osób zdrowych. Może to być pojedyncza konsultacja, jeśli osoba potrzebuje po prostu “wygadać się” i ma potrzebę bycia wysłuchanym. Nie ma zasady co do ilości spotkań. Psycholog poza wspieraniem, może prowadzić działania diagnostyczne, psychoedukacyjne, a także zajmować się profilaktyką, ale nie ma uprawnień do prowadzenia psychoterapii.

Psychoterapeuta jest osobą, która ukończyła kilkuletnie szkolenie potwierdzone certyfikatem w zakresie konkretnego nurtu psychoterapeutycznego. Jest to specjalista, który pomaga osobom zmagającym się z zaburzeniami psychicznymi, a sam proces terapeutyczny przeważnie jest znacznie dłuższy od konsultacji psychologicznych. Nie ma określonego czasu trwania psychoterapii. Ilość spotkań jest zależna od osoby zgłaszającej się po pomoc. Warto podkreślić, że psycholog jak i psychoterapeuta nie mają uprawnień do farmakologicznego wsparcia w problemach psychicznych. Specjalistą z zakresu zdrowia psychicznego mającym możliwość wystawienia skierowania lub recepty jest psychiatra.

Zrozumienie różnic między specjalistami stanowi ważny krok w kierunku świadomego dbania o własne zdrowie psychiczne. Psychoterapia, farmakoterapia pod okiem psychiatry oraz poradnictwo psychologiczne łączy wspólny cel - poprawa jakości życia osoby. Role różnią się zakresem swoich kompetencji. Przy wyborze właściwego specjalisty warto zwrócić uwagę na to, jakiej formy pomocy potrzebujemy. Świadomość form pomocy dostępnych dla ludzi może przyczynić się do wcześniejszego reagowania na trudności oraz do korzystania z profesjonalnego wsparcia stosownie do potrzeb.

Źródła:
1. Supińska E. (2024) ,,Pierwsza pomoc psychologiczna” wydawnictwo PWN.
2. Czabała, J. C. (2016). Poradnictwo psychologiczne a psychoterapia. Roczniki psychologiczne, 19(3), 519- 533.

Autorka: Klaudia Ciechowicz